Հարավային Կովկասի երկրները տնտեսական ապագա չեն կարող ունենալ Եվրամիության հետ
Իմ վերլուծության համաձայն՝ Հարավային Կովկասի երկրների՝ Եվրամիության հետ տնտեսական ինտեգրման փորձերը հիմնականում դատապարտված են ապարդյուն լինելու։ Երկրները կարող են քաղաքականապես ձգտել ԵՄ-ին, սակայն իրական տնտեսական շահերը պահանջում են մնալ ԵԱՏՄ-ի և նրա սպառողական շուկայի հետ։
Այս տեսակետը հիմնված է տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական և տնտեսական իրադրության վրա, որը ձևավորվում է մի քանի հիմնական գործոնների ներազդմության տակ։
Իրանի դերը և տարածաշրջանային հավասարակշռությունը
Եթե ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հարաբերությունները բարելավվեն և Իրանը կամրապնդի իր դիրքերը, ապա դա կունենա ոչ միայն ռազմավարական, այլև տնտեսական հետևանքներ։ Իրանը կդառնա տարածաշրջանում հավասարակշռող և կայունացնող գործոն։ Այս պայմաններում Թուրքիայի, Իսրայելի, Սաուդյան Արաբիայի և Էմիրությունների ազդեցությունը կթուլանա, իսկ Չինաստանի ազդեցությունը՝ կաճի։
Այս փոփոխությունը կնշանակի Հյուսիս-հարավ տրանսպորտային միջանցքների (Իրան-Ասիա) ակտիվացում, ինչը կստեղծի նոր տնտեսական հնարավորություններ։ Այդպիսի իրադրությունում ԵՄ-ի հետ տնտեսական կապերի ամրապնդումը կդառնա ոչ թե օբյեկտիվ անհրաժեշտություն, այլ ռազմավարական սխալ։
TRIPP նախագծի վիրտուալ բնույթը
ԵՄ-ի և Ասիայի միջև նախատեսվող TRIPP (Տրանս-Եվրասիական տրանսպորտային միջանցք) նախագիծը, որը հաճախ ներկայացվում է որպես ԵՄ-ի և Ասիայի միջև տնտեսական կապերի ամրապնդման հիմնական գործիք, իրականում հռչակված, վիրտուալ նախագիծ է։ Այն չունի հստակ իրագործողներ կամ կոնկրետ ֆինանսավորման աղբյուրներ։ Երբ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև պարիտետ ձևավորվի, նման նախագծերը կսկսեն արժեզրկվել։
Հայաստանի և մյուս երկրների փորձառությունը
Հայաստանը, ինչպես նաև Ադրբեջանը և Վրաստանը, արդեն փորձել են շրջվել Եվրոպայի ուղղությամբ։ Սակայն Եվրոպան, որը հաճախ անհիմն հույսեր է ներշնչում, իրականում շատ հեռու է Հարավային Կովկասից՝ ոչ թե ֆիզիկապես, այլ նաև հոգեպես։ Թբիլիսիում եվրոպական դրոշները հաճախ էին, քան վրացականը, սակայն վրացական սխտորը չի կարողացել մուտք գործել եվրոպական շուկա։
Հետխորհրդային երկրները, ինչպիսիք են Ուկրաինան և Մոլդովան, ԵՄ-ին միանալուց հետո դառնում են ոչ թե տնտեսական առումով ինքնուրույն պետություններ, այլ ստորադաս օղակներ։
Այս ամենը ցույց է տալիս, որ ԵՄ-ի հետ տնտեսական ինտեգրման ճանապարհը Հարավային Կովկասի երկրների համար տնտեսական ապագա չի կարող լինել։ Իրական տնտեսական շահերը պահանջում են կենտրոնանալ տարածաշրջանային համագործակցության և Ասիայի շուկաների հետ կապերի ամրապնդման վրա։
