Հայաստանի ջերմոցային տնտեսություններն ապրում են դժվարին պահ՝ արտահանման սահմանափակումների և գնաճի պատճառով
Հայաստանում պտուղ-բանջարեղեն արտադրող ջերմոցային տնտեսությունները հայտնվել են աննախադեպ դժվարին իրավիճակում։ Մայիսի 30-ից Ռուսաստանը ժամանակավոր սահմանափակումներ է մտցրել Հայաստանից լոլիկ, վարունգ, պղպեղ, կանաչեղեն և ելակ ներկրելու վրա։ Այս որոշումը, որը պայմանավորված է ռուսական կողմի կողմից հայկական մատակարարումների ժամանակ հաճախակի նկատվող խախտումներով է, խորացրել է արդեն իսկ առկա խնդիրները, որոնք առաջացել են գազի և թունաքիմիկատների գների կտրուկ բարձրացումից։
Արմավիրի մարզը, որը հայտնի է իր ջերմոցային տնտեսություններով, դարձել է այս իրավիճակի կենտրոնը։ Տեղի ֆերմերները հայտնում են, որ արտահանման սահմանափակումների հետևանքով շուկայում ապրանքի գերավելցուկ է առաջացել, ինչի արդյունքում լոլիկի գինը նախորդ տարվա համեմատ 200 դրամով է իջել՝ հասնելով 380-400 դրամի մակարդակի։
Արշալույս համայնքի ֆերմերներ Կարեն և Միշա եղբայրները, որոնք տարիներ շարունակ զբաղվում են լոլիկի աճեցմամբ, նշում են, որ այս տարի ծախսերը զգալիորեն բարձրացել են։ «Գազի սպառումն է շատ եղել, թունաքիմիկատներն են թանկացել, աշխատուժի գինն էլ բարձրացել է։ Մենք մինչև այս պահը ինչ քանակի պոմիդոր վաճառել ենք, վաճառել ենք՝ ընդամենը հանելով մեր գազի գումարը, որը կազմում է 12․5 մլն դրամ», – ասում է Կարենը, որի ջերմոցի տարածքը 6500 մետր քառակուսի է։
Այս բոլոր ծախսերով հանդերձ՝ ֆերմերները հայտնվում են ծանր ֆինանսական վիճակի մեջ։ Նրանք ստիպված են վաճառել ապրանքը շատ էժան գնով՝ պայքարելով ծախսերը զրոյացնելու համար։ Կարենը նշում է, որ իրենց ֆինանսական վիճակը չի ներում, որ սպասեն ավելի լավ ժամանակների։ «Մենք մեր տանջանքի գումարը չենք հաշվում, թեև ամբողջ ընտանիքով 8-10 ժամ անդադար աշխատում ենք», – ասում է նա՝ նշելով, որ ունեն 9․5 մլն դրամի վարկ՝ 14․5 %-ով։
Այս իրավիճակում ֆերմերները պետական աջակցության կարիք ունեն։ Նրանց կարծիքով, պետությունը պետք է սուբսիդավորի գյուղացու ծախսերը՝ գազի գինը, պարարտանյութերը և այլն, որպեսզի հնարավոր լինի բերքը պահպանել, շահույթ ստանալ և առանց հուսահատվելու շարունակել աշխատանքը։
Արմավիրի մարզում ինտենսիվ աճեցնում են նաև ելակ։ Տեղի վաճառողներից շատերը փոքր ֆերմերներ են, որոնք նույնպես խուսափում են արտահանման խնդիրներից և փորձում են հարմարվել տեղական շուկային։ Նրանց խոսքով՝ ելակի սեզոնը շուտով կվերջանա, և եթե մթերքը չի վաճառվում, այն շուտով կփչանա։
Այս դժվարին պահին հայկական ջերմոցային տնտեսությունները հույս ունեն կառավարության կողմից սպասվող աջակցության ծրագրի վրա, որը նախատեսվում է ընդունել հաջորդիվ։ Այս աջակցությունը կարող է դառնալ որոշիչ գործոն՝ պահպանելու գյուղատնտեսական արտադրության կայունությունը և ապահովելու սննդային անվտանգությունը։